Waarom je 's nachts wakker wordt en niet meer in slaap komt: doorslaapproblemen uitgelegd

Je valt prima in slaap, maar rond drie uur ben je klaarwakker. Je hoofd slaat aan en je ligt uren te draaien. Overdag betaal je de rekening met een kort lontje en weinig scherpte. Herkenbaar, en het overkomt veel ondernemers. Dit artikel legt uit waarom je doorslaapproblemen hebt, wat stress en je bloedsuiker ermee te maken hebben, en wat je eraan kunt meten.

Waarom je midden in de nacht wakker wordt

Kort wakker worden in de nacht is normaal. Iedereen doet het, meestal zonder het te merken. Het wordt vervelend als je klaarwakker bent en er niet meer in komt. Op dat moment slaat je hoofd aan. Je denkt aan die mail, aan het gesprek van morgen, aan een probleem in je bedrijf. Bij veel ondernemers gebeurt dit rond drie of vier uur, en daarna liggen ze uren te draaien. Het draait minder om waarom je wakker wordt, en meer om waarom je er niet meer inkomt.

De rol van stress en cortisol 's nachts

Cortisol is een hormoon dat je overdag helpt om alert te zijn, en dat 's nachts laag hoort te zijn. Bij langdurige stress kan dat ritme verstoord raken. Dan is je systeem ook in je slaap nog een beetje aan, en een klein prikkeltje is genoeg om je klaarwakker te maken. Dat verklaart waarom drukke periodes en slechte nachten zo vaak samengaan. Hoe voller je hoofd overdag zit, hoe groter de kans dat het 's nachts weer aanslaat. Je lichaam blijft in de waakstand hangen terwijl het zou moeten herstellen.

Bloedsuiker en wakker worden

Er speelt vaak nog iets mee, en dat is je bloedsuiker. Een zware of late maaltijd, of alcohol in de avond, kan zorgen voor schommelingen in de nacht. Als je bloedsuiker daalt, kan dat je wakker maken. Voor veel ondernemers is de avond juist het moment dat ze eindelijk stilzitten en laat en zwaar eten. Alcohol helpt je misschien sneller inslapen, maar het verstoort de tweede helft van je nacht, waardoor je onrustiger slaapt en eerder wakker ligt.

Waarom je er niet meer in komt

Zodra je wakker ligt, doe je vaak precies de dingen die het erger maken. Je kijkt op de klok en rekent uit hoeveel uur je nog hebt. Je maakt je zorgen over de dag die eraan komt. Of je pakt je telefoon, en dat felle scherm maakt je nog wakkerder. Zo werk je jezelf verder wakker. Hoe langer je ligt te piekeren, hoe verder het slapen wegzakt. Het gevoel dat je moet slapen, is precies wat het inslapen tegenhoudt.

Nachtelijk wakker liggen is een signaal

Wakker liggen zegt weinig over je discipline of je wilskracht. Het is eerder een signaal dat je systeem overdag te veel aan staat om 's nachts helemaal los te laten. Dat is eigenlijk goed nieuws, want gedrag en stress kun je aanpassen. Veel ondernemers merken dat hun nachten vanzelf rustiger worden zodra ze overdag meer grip krijgen op hun hoofd en hun agenda. De nacht is vaak de spiegel van je dag.

Wat helpt bij doorslaapproblemen

Doorslaapproblemen pak je overdag net zo goed aan als 's nachts. Een paar dingen die veel mensen helpen:

• Leeg je hoofd op papier voor je gaat slapen, zodat zorgen niet midden in de nacht opkomen.
• Laat je telefoon en de klok met rust als je wakker wordt, en houd het licht gedempt.
• Kijk overdag naar je stress, want een systeem dat de hele dag aan staat, komt 's nachts ook niet tot rust.

We schreven eerder over waarom je niet in slaap komt terwijl je op tijd naar bed gaat. Bij doorslaapproblemen speelt hetzelfde, alleen dan midden in de nacht.

Wanneer nachtelijk wakker liggen meer aandacht vraagt

Een onrustige nacht hoort erbij. Het wordt interessant als het een patroon wordt en je er overdag last van hebt. Uitgeput opstaan, een kort lontje, minder scherp kunnen werken. Dan is het de moeite waard om verder te kijken dan je slaap alleen. Stress, herstel, energie en je bloedsuiker hangen samen, en wat er bij jou speelt kom je te weten door het te meten. Dat is waar Spectrum op stuurt, zodat je overdag je hoofd echt uit krijgt en 's nachts kunt herstellen. Bij aanhoudende klachten bespreek je het met een arts.

Veelgestelde vragen

Waarom word ik elke nacht rond drie uur wakker?
Kort wakker worden is normaal. Als je er niet meer in komt, staat je hoofd vaak aan door stress. Een verhoogd stresssysteem houdt je 's nachts makkelijker wakker.

Waarom kan ik na het wakker worden niet meer slapen?
Vaak doordat je op de klok kijkt, je zorgen maakt of je telefoon pakt. Dat maakt je alerter en houdt het inslapen tegen.

Helpt alcohol tegen slecht slapen?
Alcohol laat je sneller inslapen maar verstoort de tweede helft van je nacht, waardoor je onrustiger slaapt en eerder wakker ligt.

Wanneer moet ik met doorslaapproblemen naar een arts?
Als je het weken achter elkaar hebt en er overdag last van houdt, bespreek het dan met je huisarts.