Waarom je maar 0 tot 2 uur per dag echt focust, en hoe je je concentratie verbetert

Het is zes uur 's avonds. Je kijkt terug op je dag en je hebt tien uur gewerkt. Maar als je eerlijk bent, hoeveel van die uren was echt diepe focus? Ik bedoel volledige concentratie op een ding, zonder mail, zonder Slack, zonder team dat binnenloopt. Bij de meeste ondernemers die wij spreken ligt dat antwoord tussen de nul en twee uur. De rest ging op aan meetings, brandjes en afleiding. Dit artikel legt uit waarom je concentratie als ondernemer zo wegvalt, en hoe je je concentratie verbetert door eerst te snappen wat eronder zit.

Het is geen discipline-probleem

Veel ondernemers denken dat ze strenger voor zichzelf moeten zijn. Als discipline het antwoord was, had je het allang opgelost. Je bent gedreven genoeg om een bedrijf op te bouwen. Het punt zit ergens anders. Denk terug aan de weken waarin je de meeste focus had. Waarschijnlijk voelde het toen bijna moeiteloos, alsof je vanzelf in je werk werd gezogen. De weken waarin je jezelf dwong om te focussen waren waarschijnlijk je slechtste focusweken.

Wat diepe focus eigenlijk is: flow

Die moeiteloze staat heeft een naam: flow. Psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi beschreef het in zijn boek Flow uit 1990 als de toestand waarin je het besef van tijd verliest en plezier hebt in wat je doet. Flow ontstaat op een specifiek punt. De taak moet uitdagend genoeg zijn en tegelijk passen bij wat je kunt. Is iets te makkelijk, dan verveel je je. Is het te moeilijk, dan haak je af. Ergens daartussen zit de zone waarin je concentratie vanzelf komt.

Waarom dat de moeite waard is: een vaak geciteerde analyse van McKinsey koppelt flow aan een flinke sprong in productiviteit bij leidinggevenden. De exacte cijfers zijn lastig hard te maken, maar de richting is duidelijk. In flow krijg je in minder tijd meer gedaan.

Waarom je er de hele dag uit wordt getrokken

Zelfs als je werk je in flow trekt, kom je er niet als je om de paar minuten wordt gestoord. Onderzoek van Gloria Mark liet in 2008 zien dat het gemiddeld ruim twintig minuten duurt voordat je na een onderbreking weer volledig in een taak zit. Bij de cliënten die hun intake invullen zien we schermtijden van drie tot vijf uur per dag en telefoons die honderd tot honderdvijftig keer per dag worden opgepakt. Tel daar het team bij op dat binnenloopt voor iets kleins, en je begrijpt waarom je nooit in die diepe focus komt. Je bent de hele dag aan het stoppen en starten.

Waarom je 's middags wegzakt

Er is nog een reden dat je concentratie wegvalt, en die zit in je energie. Als je energie na de lunch instort, werkt je brein niet meer op niveau. Veel ondernemers worden al vermoeid wakker, of krijgen rond twee uur een dip waarin ze het liefst even zouden gaan liggen. Dat kan met van alles samenhangen, van je slaap tot je bloedsuiker tot je herstel. We schreven eerder over waarom je moe kunt blijven terwijl je genoeg slaapt. Wat er bij jou speelt, kom je te weten door te meten.

Een vol hoofd kan niet focussen

Je kunt je dag perfect inplannen en alsnog vastlopen zodra je gaat werken. Vaak zit je hoofd simpelweg vol. Je onthoudt nog dat je een factuur moet sturen, iemand moet terugbellen en thuis de vuilnis buiten moet zetten. Elk open lijntje kost ruimte. Zodra je gaat focussen heb je nog maar een fractie van je aandacht over. Alles uit je hoofd op papier of in een systeem zetten geeft die ruimte terug. Veel ondernemers doen dat wel voor hun werk en niet voor het persoonlijke. Je brein maakt dat onderscheid niet.

Zo verbeter je je concentratie als ondernemer

De grootste winst zit in het wegnemen van wat je eruit trekt, meer dan in een focus-app. Een paar dingen die bij onze cliënten het meest opleveren:

• Spreek met je team af wanneer je onbereikbaar bent. Een blok van 8 tot 12 zonder onderbrekingen doet meer dan welke app dan ook.
• Zet je notificaties uit en leg je telefoon buiten bereik tijdens een focusblok.
• Leeg je hoofd op papier voordat je begint, zakelijk en persoonlijk.
• Meet waar je tijd echt naartoe gaat. Wat je meet, kun je bijsturen.

Dit is ook waar Spectrum op stuurt: meer uit jezelf halen door eerst te meten wat je tegenhoudt, en dan pas bij te sturen. Energie, focus en herstel hangen samen. Een dip in het een trekt het ander mee omlaag.

Veelgestelde vragen

Hoeveel uur diepe focus per dag is normaal?
Twee tot vier uur echt geconcentreerd werk is voor de meeste mensen al veel. De rest van de dag gaat op aan overleg, afstemming en herstel. Het gaat om de kwaliteit van die uren, niet om het aantal.

Is slechte concentratie een disciplineprobleem?
Meestal niet. Als je een bedrijf hebt opgebouwd heb je discipline zat. Vaker ligt het aan afleiding, een te vol hoofd of een energiedip. Dat zijn dingen die je kunt aanpassen.

Waarom val ik na de lunch weg qua focus?
Een middagdip hangt vaak samen met je slaap, je energie en je bloedsuiker. Wat er precies speelt verschilt per persoon. Laat het meten of overleg met een arts als de klachten aanhouden.

Kan ik meten hoe goed ik concentreer?
Ja. Er zijn apps die je focustijd bijhouden, en de gratis Ondernemers Scan geeft je een eerste beeld van waar je energie en focus weglekken.